Hari Ini

Pilih Tema

Pilih saiz

A- A A+

Pilih Bahasa

Ringkasan Rancangan Pengurusan Hutan

Rancangan Pengurusan Hutan Negeri Kedah 2016-2025 (selepas ini dinyatakan sebagai RPH Kedah 2016-2015) dihasilkan berdasarkan kepada piawaian yang digariskan di dalam dokumen Panduan Penyediaan Rancangan Pengurusan Hutan Bagi Negeri-negeri di Semenanjung Malaysia, Jabatan Perhutanan Semenanjung Malaysia (JPSM). Ia adalah selaras dengan keperluan untuk memelihara, memulihara dan mengurus sumber hutan secara berkekalan seperti dinyatakan di dalam Akta 313 Akta Perhutanan Negara (1984). Seksyen 2 Akta tersebut jelas menyatakan bahawa Rancangan Pengurusan Hutan adalah “ertinya sesuatu rancangan kendalian yang berhubung dengan aktiviti atau program silvikultur, ekonomi atau pemuliharaan yang ditetapkan bagi sesuatu Hutan Simpanan kekal (HSK) tertentu atau sebahagian daripadanya untuk memastikan pengambilan, penanaman semula dan pemuliharaan pokok- pokok dengan teratur mengikut prinsip perolehan berkekalan”.

Rancangan pengurusan hutan ini akan digunapakai oleh Jabatan Perhutanan Negeri Kedah sebagai satu dokumen rujukan asas dalam merancang dan mengurus HSK secara berkekalan di negeri Kedah. Ianya akan berkuatkuasa untuk tempoh sepuluh tahun bermula 2016 sehingga 2025 dan melibatkan jangkamasa pelaksanaan Rancangan Malaysia Ke Sebelas dan Rancangan Malaysia Ke Dua Belas dan meliputi keseluruhan kawasan HSK bagi Hutan Darat Asli dan Hutan Ladang di negeri Kedah. Semakan  separuh penggal RPH Kedah 2016- 2025 pula akan dilaksanakan sekurang-kurangnya lima tahun selepas dilaksanakan iaitu pada tahun 2020 bertujuan untuk menilai prestasi dan kemajuan kerja dari segi kewangan dan fizikal serta mengenalpasti masalah dan isu yang timbul daripada pelaksanaannya. RPH Kedah 2016-2025 ini telah menggariskan pemeliharaan dan pengurusan hutan secara berkekalan sebagai objektif amnya, selari dengan objektif Dasar Perhutanan Negara 1978 (Pindaan 1992) serta memastikan peranan dan kepentingan hutan dari segi sosio-ekonomi, kepelbagaian biologi dan pemuliharaan serta kestabilan alam sekitar sentiasa diberikan perhatian. Bagi tujuan tersebut, sebanyak lapan objektif khusus telah disasarkan di dalam tempoh pelaksanaan RPH Kedah 2016-2025 ini, iaitu:-

1. Untuk menguruskan sumber hutan negeri secara berkekalan bagi pengeluaran berterusan hasil dan perkhidmatan hutan serta penggunaannya secara optimum bersesuaian dengan keperluan alam sekitar,

2. Untuk meningkatkan bekalan pengeluaran hasil dan perkhidmatan hutan melalui aktiviti- aktiviti perhutanan bersesuaian yang akan meningkatkan kualiti, produktiviti serta penggunaan sumber hutan,

3. Untuk terus membangunkan teknologi mantap yang bersesuaian dengan keperluan alam sekitar bagi pemeliharaan, pengurusan dan penggunaan sumber hutan,

4. Untuk memelihara dan melindungi kepelbagaian biologi hutan, air serta tanah dan penggunaannya secara berkekalan,

5. Untuk meningkatkan kualiti dan kecekapan kilang-kilang pemprosesan berasaskan keluaran hutan serta menambahkan aktiviti-aktiviti hiliran dengan nilai tambah yang tinggi,

6. Untuk memperkukuhkan pembangunan sumber manusia bagi menyokong sektor perhutanan,

7. Untuk meningkatkan kesedaran awam berhubung peranan hutan terhadap alam sekitar dan pemeliharaan melalui pembelajaran serta penyebaran maklumat, dan

8. Untuk meningkatkan sumbangan sektor perhutanan kepada pendapatan negeri, pertukaran wang asing dan peluang-peluang pekerjaan.

Negeri Kedah dengan keluasan kawasan negeri berjumlah 946,752 hektar merupakan sebuah negeri di utara Semenanjung Malaysia yang turut dikenali sebagai Negeri Jelapang Padi. Berdasarkan statistik pada tahun 2015, keluasan kawasan berhutan di negeri Kedah adalah berjumlah 351,471 hektar (38.1% daripada keluasan negeri) yang terdiri daripada 343,693 hektar hutan darat dan 7,778 hektar hutan paya laut. Dari jumlah tersebut sebanyak 341,976 hektar atau bersamaan 94% daripada keseluruhan kawasan berhutan adalah berstatus HSK. Ia terdiri daripada 325,051.14 hektar hutan darat, 6,201 hektar hutan paya laut dan 10,723.86 hektar ladang hutan. Ini secara langsung menunjukkan hanya 39,078 hektar (atau 6%) kawasan berhutan yang berstatus tanah kerajaan dan tanah milik. Bagi tujuan pentadbiran dan pengurusan hutan secara lebih berkesan, negeri Kedah telah dibahagikan kepada empat (4) daerah hutan dengan Daerah Kedah Tengah mempunyai keluasan HSK yang paling besar (117,994 hektar), diikuti dengan Kedah Selatan (104,391 hektar), Kedah Utara (86,664 hektar) dan Langkawi (26,183 hektar).

Negeri Kedah turut mempunyai kepelbagaian biologi yang tinggi. Sejumlah 3,591 takson daripada 230 famili flora telah direkodkan wujud di negeri Kedah, dengan 104 takson daripada 41 famili merupakan spesies terancam dan 359 takson daripada 80 famili adalah spesies endemik. Bagi spesies terancam ini, lima spesies (atau 4.8%) daripada lima family tergolong dalam kategori Critically Endangered, 23 takson (atau 22.1%) daripada 14 famili merupakan kategori Endangered, dan 58 takson (atau 40.5%) daripada 33 famili dikategorikan sebagai Vulnerable. Sebanyak empat famili tumbuhan peringkat tinggi yang terdiri daripada empat spesies telah dinamakan sempena nama Negeri Kedah. Nama epitet yang digunakan adalah kedahensis, kedahense dan kedahica. Bagi epitet tempat-tempat di Negeri Kedah terdapat tujuh famili dan tujuh spesies. Epitet ini mengambil nama sempena Pulau Langkawi dan Gunung Jerai. Bagi fauna pula, adalah dianggarkan terdapat 127 spesies mamalia daripada 30 famili. Daripada jumlah ini, sebanyak 41 spesies dikategorikan sebagai spesies yang terancam iaitu satu spesies Critically Endangered, enam spesies Endangered, 17 spesies Near- threatened dan 17 spesies Vulnerable. Bagi avifauna pula, sebanyak 259 spesies daripada 33 famili telah direkodkan di negeri Kedah. Herpetofauna pula merekodkan sejumlah 125 spesies di negeri Kedah, dengan 41 spesies amfibia dan 84 spesies reptilia.

Jika dilihat daripada sumber kayu-kayan negeri Kedah, keputusan Inventori Hutan Nasional ke Lima secara amnya menunjukkan bagi individu bersaiz 10 cm dpd dan ke atas, mempunyai purata 425.74 pokok sehektar dengan luas pangkal 21.89 m2/ha, isipadu 232.19 m3/ha dan kandungan stok karbon berjumlah 149.10 tC/ha. Bagi sumber bukan kayu pula, rotan manau mencatatkan jenis rotan yang paling banyak ditemui iaitu sebanyak 6.71 batang sehektar. Buluh beting (2.49 batang sehektar), bertam (48.79 rumpun sehektar) dan kacip fatimah (48.76 bil/ha) merekodkan bilangan yang paling tinggi di dalam kategori masing-masing. Pihak JPNK juga telah menjalankan inventori sumber hutan terkini dan telah membanci sejumlah 1,226 individu pokok di lima kategori hutan, iaitu di hutan pengeluaran 1 hingga 10 tahun selepas dibalak, 11 hingga 20 tahun selepas dibalak, 21 hingga 30 tahun selepas dibalak dan 30 tahun dan lebih selepas di balak, serta di hutan perlindungan. Keputusan merekodkan bahawa hutan pengeluaran (1 hingga 10 tahun selepas dibalak) mempunyai bilangan pokok sehektar yang paling tinggi, iaitu 502.50 pokok/ha. Hutan perlindungan pula mencatatkan luas pangkal pokok (40.47 m2/ha), isipadu pokok (447.28 m3/ha) dan kandungan stok karbon (321.67 tC/ha) yang paling tinggi berbanding kategori lain.

Kawasan HSK seluas 151,613 hektar yang dikelaskan di bawah hutan pengeluaran di negeri Kedah akan dilaksanakan aktiviti pengusahasilan secara berkekalan mengikut sistem pengurusan hutan sedia ada, iaitu Sistem Tebangan Memilih (SMS) dengan pusingan tebangan selama 30 tahun bagi menjamin kelangsungan faedah hutan. Kaedah “Reduced Impact Logging” (RIL) akan digunapakai di dalam operasi pengusahasilan. Catuan Tebangan Tahunan (CTT) yang telah dikira bagi tempoh Rancangan Malaysia ke Sebelas ini adalah sejumlah 3,122 hektar setahun berbanding 2,850 hektar setahun dalam Rancangan Malaysia ke Sepuluh. Selaras dengan itu juga, pematuhan kepada keperluan pensijilan hutan, MC&I (Hutan Asli) serta panduan-panduan sedia ada akan dipatuhi. Tindakan pencegahan turut ditentukan dalam mengurangkan kesan kepada sosial, ekonomi dan alam sekitar.

Sehingga akhir tahun 2014, terdapat 224 industri berasaskan kayu yang beroperasi di negeri Kedah yang boleh dibahagikan kepada sembilan jenis kilang iaitu kilang kayu gergaji (34), kilang papan lapis/venir (3), kilang kayu kumai (1), kilang perabot/pertukangan/tanggaman (161), kilang rotan dan buluh (3), kilang kayu getah (16), kilang pengawet kayu (1), kilang papan laminate (4) dan kilang parket lantai (1). Secara puratanya, industri berasaskan kayu ini bakal menggunakan 237,000 m3 kayu balak / bahan mentah setahun.

Jabatan Perhutanan Negeri Kedah juga dalam masa yang sama berhasrat membantu membangunkan sektor eko-pelancongan negeri. Di dalam tempoh RPH Kedah 2016-2025 ini, JPNK telah mengenalpasti kawasan berkaitan dengan ekopelancongan di HSK negeri Kedah sama ada kawasan yang sedang beroperasi atau di dalam peringkat perancangan iaitu sebanyak 19 Taman Eko Rimba, dua Hutan Pendidikan merangkap Hutan Penyelidikan serta cadangan satu Hutan Taman Negeri.

Dalam memastikan JPNK dapat menjalankan tugas dan tanggungjawabnya mentadbir dan mengurus sumber hutan di negeri Kedah secara efekif, tenaga kerja merupakan salah satu elemen penting. Bilangan perjawatan di JPNK pada 1 Januari 2016 adalah sejumlah 416 orang. Daripada jumlah tersebut, 13 jawatan adalah untuk kumpulan pengurusan dan profesional manakala selebihnya, iaitu 403 orang adalah dari kumpulan sokongan. Setiap daerah hutan pula diletakkan dibawah tanggungjawab Pejabat Hutan Daerah yang diketuai oleh seorang Pegawai Hutan Daerah. Ia berperanan untuk menjalankan pentadbiran di peringkat daerah, termasuk kawalan pengusahahasilan, kutipan hasil dan penguatkuasaan undang-undang serta menjalankan aktiviti pengurusan, pembangunan dan silvikultur.

Sumber kewangan bagi pentadbiran dan pelaksanaan program pengurusan hutan diperolehi menerusi peruntukan mengurus, pembangunan hutan, Kumpulan Wang Pembangunan Hutan (KWPH) dan lain-lain sumber kerajaan negeri mahupun persekutuan. Dianggarkan sejumlah RM210 juta diperlukan sepanjang tempoh RPH Kedah 2016 – 2025 bagi menjalankan aktiviti perhutanan. Sepanjang tempoh RPH ini juga, anggaran purata hasil berjumlah RM49 juta setahun dijangka dapat disumbangkan kepada kerajaan negeri melalui kutipan premium, royalti kayu kayan, permit dan lesen, ses dan caj-caj lain, membawa kepada hasil bersih negeri berjumlah RM490 juta bagi tempoh pelaksanaan RPH Kedah 2016-2025. Penjanaan sumber kekayaan baru melalui bayaran perkhidmatan ekosistem (PES) hutan juga dirancang untuk dilaksanakan sepanjang tempoh RPH ini. Antara yang berpotensi untuk diketengahkan di bawah mekanisme PES ini adalah penggunaan air masyarakat.

Dianggarkan hasil sejumlah RM2,606 sebulan atau bersamaan RM31,272 setahun dapat diperolehi bagi satu saluran/kolam air masyarakat. Secara amnya RPH Kedah 2016 -2025 ini merupakan satu dokumen komprehensif yang bakal membantu JPNK dalam merancang, mentadbir serta mengurus hutan khusunya HSK secara teratur dan sistematik demi mencapai pengurusan hutan secara berkekalan. Beberapa langkah penambahbaikan juga telah dicadangkan di dalam dokumen ini berdasarkan kepada pencapaian RPH terdahulu. Sehubungan itu, adalah wajar dokumen ini menjadi sumber rujukan utama dan dikemaskini dari masa ke semasa dengan mengambilkira perubahan sosial, politik serta alam sekitar yang berlaku di negeri Kedah.